Konferenciju je organizovalo Udruženje medijatora Crne Gore u okviru projekta „Uvođenje mirnog rješavanja sporova – medijacije u školama“, koji se realizuje u saradnji sa Ministarstvom prosvjete, nauke i inovacija Crne Gore, uz podršku UNICEF-a u Crnoj Gori.

Cilj konferencije bio je promocija školske medijacije kao efikasnog mehanizma za prevenciju i rješavanje konflikata koja se implementira u 19 osnovnih škola u Crnoj Gori. Konferencija je takođe predstavljala priliku za razmjenu iskustava i predstavljanje preporuka za dalje unapređenje i širu primjenu ovog modela u školskom sistemu.

U uvodnom izlaganju, Dragan Marković, državni sekretar u Ministarstvu prosvjete, nauke i inovacija, istakao je da Ministarstvo snažno podržava školsku medijaciju kao važan pristup rješavanju konflikata. Kako je naveo, riječ je o preventivnom programu koji, zajedno sa drugim programima, doprinosi jačanju socio-emocionalnih kompetencija učenika i njihovoj otpornosti na izazove savremenog doba. Dodao je da je ovaj pristup prepoznat kroz Strategiju reforme obrazovanja i Nacionalni okvir kurikuluma, kako bi tema školske medijacije i vrijednosti koje promoviše dobile adekvatno mjesto u obrazovnom sistemu. 

Nada Đurović Martinović, koordinatorka programa dječje zaštite u UNICEF-a u Crnoj Gori, istakla je da za UNICEF školska medijacija nije samo još jedna inicijativa, već dugoročno ulaganje u djecu i škole kao bezbjedna i podržavajuća mjesta za učenje i razvoj. Naglasila je da iskustva i dokazi pokazuju da su rani i preventivni pristupi mnogo djelotvorniji i održiviji od reakcija koje uslijede tek nakon pojave nasilja. Izrazila je očekivanje da će program školske medijacije, koji se sada sprovodi u 19 osnovnih škola, uz podršku Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija, biti postepeno proširen i na ostale škole u Crnoj Gori.

Marina Lutovac, koordinatorka projekta u Udruženju medijatora Crne Gore, govorila je o programu „Uvođenje mirnog rješavanja sporova – medijacije u školama“, sa posebnim naglaskom na značaj školske medijacije u prevenciji vršnjačkog nasilja. Istakla je da se njegovom primjenom doprinosi stvaranju škole kao sigurnog i bezbjednog okruženja u kojem se sukobi rješavaju mirnim putem, uz obostrano prihvatljiva rješenja i zadovoljstvo svih strana u sukobu. Kako je navela, ciljevi školske medijacije su prevencija nasilja i konflikata, razvijanje socijalnih vještina, podsticanje odgovornosti i samostalnosti kod djece, uspostavljanje zdravih odnosa među učenicima, kao i razvijanje razumijevanja i poštovanja prava drugih. Koordinatorka je takođe ukazala na ostvarene rezultate projekta, izazove u njegovoj realizaciji, kao i preporuke za dalje unapređenje i širu primjenu školske medijacije u Crnoj Gori.

Snežana Mijušković, zamjenica Zaštitnika ljudskih prava i sloboda Crne Gore, istakla je da se savremeno društvo suočava sa brojnim izazovima koji se odražavaju i na obrazovni sistem, gdje su komunikacije između djece, roditelja, nastavnika i drugih aktera često praćene konfliktima. Naglasila je da medijacija može dati značajne kratkoročne i dugoročne rezultate u rješavanju konfliktnih situacija, te da je važno njegovati kulturu mirnog rješavanja sporova još od predškolskog uzrasta, uz aktivno uključivanje roditelja i nastavnika.

“„Školska medijacija se pokazala kao jedan od najučinkovitijih pristupa prevenciji nasilja i unapređenju socio‑emocionalnog razvoja djece. Istraživanja širom svijeta pokazuju da djeca koja uče vještine mirnog rješavanja sukoba razvijaju snažniju empatiju, bolju samokontrolu i osjećaj odgovornosti za sopstveno ponašanje. Medijacija ne samo da smanjuje konflikte u školama, već gradi bezbjedno i podržavajuće okruženje u kojem djeca uče da slušaju, uvažavaju različitosti i preuzimaju aktivnu ulogu u rješavanju problema. Dugoročno, ove vještine prate ih kroz čitavo djetinjstvo i odraslo doba, doprinoseći stvaranju tolerantnijeg, kohezivnijeg i otpornijeg društva.“ – naglasio je u svom izlaganju dr Senad Begić, koordinator za društvene i promjene u ponašanju u predstavništvu UNICEF-a u Crnoj Gori.

Marijana Bulatović Medenica, integrativna dječja i adolescentna psihoterapeutkinja, istakla je da medijacija značajno doprinosi psihološkom razvoju djece kroz jačanje emocionalne inteligencije, empatije i komunikacionih i kognitivnih vještina. Kako je navela, učenici kroz ovaj proces uče da prepoznaju i kontrolišu emocije, razumiju druge i odgovorno rješavaju konflikte, čime se smanjuje agresivno ponašanje. Naglasila je i njenu preventivnu ulogu u očuvanju mentalnog zdravlja, posebno u smanjenju stresa, anksioznosti i osjećaja nepravde, zaključivši da školska medijacija predstavlja važan psihološko-pedagoški alat za cjelovit razvoj ličnosti učenika.

U nastavku konferencije, Dijana Laković, direktorica OŠ „Radojica Perović“, kao i Ljiljana Ćorac Ražnatović, direktorica, i Marija Zejak, psihološkinja, iz OŠ „Novka Ubović“, upoznale su prisutne sa aktivnostima realizovanim u okviru projekta u svojim školama. Govorile su o značaju uvođenja školske medijacije u obrazovno-vaspitne ustanove, kao i o reakcijama nastavnika, roditelja, a posebno učenika na školsku i vršnjačku medijaciju.

U cilju razmjene iskustava, prakse, naučenih lekcija i izazova u primjeni školske i vršnjačke medijacije u regionu, na konferenciji su govorile i Marina Brkić iz Forum za slobodu odgoja, kao i Inela Agić i Alisa Lizde iz Osnovna škola „Zalik“.

Veliko interesovanje i učešće relevantnih institucija potvrdili su značaj teme konferencije i zajedničku posvećenost stvaranju sigurnijeg, podržavajućeg i podsticajnog školskog okruženja za djecu i mlade, uz dalji razvoj i jačanje školske medijacije kao važnog preventivnog i obrazovnog mehanizma.

Takmičenje je realizovano u dva dijela. U prvom dijelu, kroz kviz, učenici su provjerili svoja znanja o medijaciji, dok su se u drugom dijelu, kroz simulaciju konkretnih situacija, oprobali u ulozi medijatora i uspješno primijenili stečena znanja o vođenju postupka medijacije.

Ulogu sudija i voditelja imali su učenici odjeljenja VII-1, koji su prethodno prošli obuku za vršnjačke medijatore.

Takmičenju su prisustvovali i članovi Uprave škole, koji su pružili podršku učenicima i na ovaj način dodatno potvrdili posvećenost uvođenju i razvoju medijacije u školskom okruženju.

U okviru projekta „Uvođenje mirnog rješavanja sporova – medijacije u školama“, koji nevladina organizacija Udruženje medijatora Crne Gore realizuje u saradnji sa Ministarstvom prosvjete, nauke i inovacija, a u skladu sa akreditovanim Programom za obuku nastavnika, u periodu od 26. do 29. marta 2026. godine u Podgorici je, u saradnji sa Zavodom za školstvo Crne Gore, održan četvorodnevni bazični trening iz školske medijacije.

Treningu su prisustvovala 24 polaznika – profesora i stručnih saradnika iz podgoričkih osnovnih škola „Oktoih“, „Vlado Milić“, „Sutjeska“, „Štampar Makarije“, „21. maj“, „Dr Dragiša Ivanović“, kao i iz Osnovne škole „Mahmut Lekić“ iz Tuzi.

Projekat se realizuje u okviru inicijative „Jačanje sistemske podrške u prevenciji nasilja nad ženama, djevojčicama i dječacima“, koju sprovode UNICEF i UN Women u partnerstvu sa Vladom Crne Gore, a finansira Crnogorski fond za ubrzanje ostvarivanja ciljeva održivog razvoja (MAF), uz podršku Evropske unije te vlada Luksemburga, Švajcarske, Crne Gore, Austrije i Irske.

Cilj organizovanja bazičnog treninga školskih medijatora bio je sticanje ključnih znanja i vještina potrebnih za efikasno i konstruktivno rješavanje konflikata u školskom okruženju. Program obuke obuhvatio je upoznavanje učesnika sa osnovnim pojmovima i značajem školske medijacije, principima i prednostima medijacijskog pristupa u rješavanju sukoba među učenicima, kao i sa ulogom medijatora i razvojem medijatorskih vještina, uključujući objektivno i aktivno slušanje, empatiju i pregovaranje. Posebna pažnja posvećena je fazama medijacijskog postupka, tehnikama komunikacije koje doprinose efikasnom postizanju sporazuma, kao i izradi dokumenta o postignutom dogovoru.

Na ovaj način, polaznici su stekli kvalitetnu osnovu za primjenu školske medijacije u svakodnevnom radu, čime doprinose stvaranju sigurnijeg i harmoničnijeg okruženja za učenike, nastavnike i roditelje.

Tokom treninga, pored teorijskog dijela, učesnici su učestvovali u radionicama i praktičnim vježbama koje su im omogućile da stečeno znanje primijene u simuliranim situacijama. Završnog dana obuke organizovana je praktična provjera stečenih znanja i vještina kroz simulaciju realnih situacija sukoba u školskom okruženju, uz primjenu medijacijskih tehnika za njihovo efikasno rješavanje.

Ovaj praktični segment omogućio je učesnicima da se neposredno upoznaju sa izazovima medijatorskog procesa i dodatno osnaže svoje kompetencije za primjenu stečenih vještina u svakodnevnoj praksi.

Projekat se realizuje u okviru inicijative Jačanje sistemske podrške u prevenciji nasilja nad ženama, djevojčicama i dječacima, koju sprovode UNICEF i UN Women u partnerstvu s Vladom Crne Gore, a finansira Crnogorski fond za ubrzanje ostvarivanja ciljeva održivog razvoja (MAF), uz podršku Evropske unije te vlada Luksemburga, Švajcarske, Crne Gore, Austrije i Irske.

Cilj organizovanja supervizijskog sastanka bio je sagledavanje do tada realizovanih aktivnosti, kao i identifikovanje potencijalnih izazova i problema u njihovoj realizaciji. Takođe, sastanak je imao za cilj ujednačavanje buduće prakse i rada školskih i vršnjačkih medijatora kroz detaljno upoznavanje sa svim neophodnim koracima u implementaciji projekta, u skladu sa ranije razvijenim dokumentima koji se odnose na izbor vršnjačkih medijatora, program obuke učenika za vršnjačke medijatore, postupak organizovanja i sprovođenja medijacije, vođenje evidencije i druge relevantne procedure.

Podgorica, 20. februar 2026. godine

Projekat se realizuje u okviru inicijative Jačanje sistemske podrške u prevenciji nasilja nad ženama, djevojčicama i dječacima, koju sprovode UNICEF i UN Women u partnerstvu s Vladom Crne Gore, a finansira Crnogorski fond za ubrzanje ostvarivanja ciljeva održivog razvoja (MAF), uz podršku Evropske unije te vlada Luksemburga, Švajcarske, Crne Gore, Austrije i Irske.

Cilj organizovanja supervizijskog sastanka bio je sagledavanje do tada realizovanih aktivnosti, kao i identifikovanje potencijalnih izazova i problema u njihovoj realizaciji. Takođe, sastanak je imao za cilj ujednačavanje buduće prakse i rada školskih i vršnjačkih medijatora kroz detaljno upoznavanje sa svim neophodnim koracima u implementaciji projekta, u skladu sa ranije razvijenim dokumentima koji se odnose na izbor vršnjačkih medijatora, program obuke učenika za vršnjačke medijatore, postupak organizovanja i sprovođenja medijacije, vođenje evidencije i druge relevantne procedure.

Na sastanku su učestvovali i predstavnici Osnovne škole „Novka Ubović“ iz Podgorice, škole koja je od samog početka bila uključena u implementaciju projekta. Oni su predstavili aktivnosti koje su realizovali, podijelili svoja iskustva, kao i primjere dobre prakse koji mogu poslužiti kao smjernice za dalji rad i unapređenje projekta u drugim školama.

Podgorica, 12. februar 2026. godine

Projekat se realizuje u okviru inicijative Jačanje sistemske podrške u prevenciji nasilja nad ženama, djevojčicama i dječacima, koju sprovode UNICEF i UN Women u partnerstvu s Vladom Crne Gore, a finansira Crnogorski fond za ubrzanje ostvarivanja ciljeva održivog razvoja (MAF), uz podršku Evropske unije te vlada Luksemburga, Švajcarske, Crne Gore, Austrije i Irske.

Cilj organizovanja bazičnog treninga školskih medijatora bio je sticanje ključnih znanja i vještina neophodnih za efikasno rješavanje konflikata u školskom okruženju. Program obuke obuhvatio je upoznavanje učesnika sa osnovnim pojmovima i značajem školske medijacije, principima i prednostima medijacijskog pristupa u rješavanju sukoba među učenicima, kao i sa ulogom medijatora i razvojem medijatorskih vještina. Poseban akcenat stavljen je na objektivno i aktivno slušanje, razvoj empatije i pregovaračkih sposobnosti, zatim na faze medijacijskog postupka i primjenu komunikacionih tehnika koje doprinose postizanju održivog sporazuma, kao i na izradu dokumenta o postignutom dogovoru.

Na ovaj način polaznici su stekli čvrstu osnovu za primjenu školske medijacije u svakodnevnom radu, čime se doprinosi stvaranju sigurnijeg, podsticajnijeg i harmoničnijeg okruženja za učenike, nastavnike i roditelje.

Tokom treninga, pored teorijskog dijela, učesnici su učestvovali u radionicama i praktičnim vježbama koje su im omogućile da stečeno znanje primijene u simuliranim situacijama. Posljednjeg dana obuke organizovana je praktična provjera stečenih znanja i vještina kroz simulaciju realne situacije sukoba u školskom okruženju, uz primjenu medijacijskih tehnika za njegovo efikasno rješavanje.

Ovaj praktični segment omogućio je učesnicima da se neposredno upoznaju sa izazovima medijatorskog procesa i dodatno osnaže svoje vještine za primjenu u svakodnevnoj školskoj praksi.

„ŠKOLSKA MEDIJACIJA“ – BAZIČNI TRENING

Podgorica, 12 decembar – 15. decembar 2025. godine

Na okruglom stolu prisustvovali su predstavnici Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija, institucije Zaštitnika ljudskih prava i sloboda, kao i predstavnici odabranih osnovnih škola u kojima će biti realizovan pilot-projekat školske i vršnjačke medijacije: podgoričke osnovne škole „OKTOIH“, „Milorad Musa Burzan“, „Savo Pejanović“ i „Vlado Milić“, zatim Osnovna škola „Olga Golović“ iz Nikšića, Osnovna škola „Kekec“ iz Sutomora, Osnovna škola „Mirko Srzentić“ iz Petrovca, Osnovna škola „Milan Vukotić“ iz Golubovaca, Osnovna škola „Lovćenski partizanski odred“ sa Cetinja i Osnovna škola „Njegoš“ iz Spuža.

U uvodnom dijelu prisutnima su se obratili Dragan Marković, državni sekretar u Ministarstvu prosvjete, nauke i kulture, Slavica Stijović, predsjednica Udruženja medijatora Crne Gore, i Marina Lutovac, koordinatorka projekta u Udruženju medijatora Crne Gore.

O iskustvima institucije Zaštitnika ljudskih prava i sloboda i o potrebi uvođenja medijacije u školama govorila je Snežana Mijušković, zamjenica zaštitnika ljudskih prava i sloboda.

Koordinatorka projekta, Marina Lutovac, detaljnije je predstavila projekat, njegove ciljeve i planirane aktivnosti.

Učesnici su od strane Branke Kankaraš, trenerice za školsku medijaciju, imali priliku da se upoznaju s pojmom školske medijacije i njenim značajem za školske zajednice. Takođe su predstavljena dosadašnja iskustva u realizaciji projekta u Osnovnoj školi „Novka Ubović“, o kojima su govorile Ljiljana Ćorac Ražnatović, direktorica škole, i Marija Zejak, psihološkinja.

Ova aktivnost realizuje se u sklopu šire inicijative „Jačanje povjerenja građana u institucije i izgradnja otpornih zajednica“, koju sprovode UNDP, UNICEF i UNESCO u saradnji s Vladom Crne Gore, a finansira UN Peacebuilding Fund.

Sastanku su prisustvovale i Marina Lutovac, koordinatorka projekta iz Udruženja medijatora Crne Gore, i Slavica Stijović, predsjednica Udruženja medijatora Crne Gore.

Cilj organizovanja sastanka sa vršnjačkim medijatorima bio je da se:

∙ sa učenicima razgovara o konceptu školske medijacije i značaju koji ona ima za učenike, školu i širu zajednicu,
∙ sagledaju njihovi stavovi, razmišljanja i iskustva, kao i stepen razumijevanja uloge vršnjačkog medijatora,
∙ dodatno osnaže učenici da aktivno primjenjuju stečena znanja i vještine u svakodnevnim školskim situacijama, te motivišu za dalje uključivanje u procese mirnog rješavanja konflikata.

Tokom razgovora, postavljanja pitanja i razmjene mišljenja, učenici su pokazali zavidan nivo poznavanja osnovnih pojmova i principa medijacije, kao i snažno interesovanje za nastavak učešća u aktivnostima koje doprinose unapređenju komunikacije i mirnog rješavanja sporova u školi.